Hoeveel cafeïne zit er in een kop koffie?

Je espresso, cappuccino of grote mok filterkoffie leveren allemaal een andere hoeveelheid cafeïne op. Dat verschil zit niet alleen in het kopje zelf, maar ook in de boon, de maling en de manier van zetten. In dit overzicht lees je hoeveel cafeïne elke koffiesoort ongeveer bevat, hoe dat zich verhoudt tot thee en cola, en welke hoeveelheid per dag als veilig geldt.

Kort samengevat:

• Een espresso bevat gemiddeld circa 63 mg cafeïne per shot.
• Filterkoffie bevat meer cafeïne per kop, gemiddeld rond de 95 mg, door het grotere volume en de langere extractietijd.
• Een cappuccino komt qua cafeïne overeen met de espresso die erin verwerkt is, ongeveer 63 mg.
• Robusta bevat circa twee keer zoveel cafeïne als Arabica.
• Voor gezonde volwassenen geldt 400 mg cafeïne per dag als veilige bovengrens, voor zwangeren 200 mg.

Cafeïne per koffiesoort: een vergelijking

De hoeveelheid cafeïne verschilt flink per koffiesoort, ook al drink je steeds "een kopje koffie". Een espresso is klein van volume maar geconcentreerd, terwijl filterkoffie meer water gebruikt en langer trekt.

Een cappuccino bevat dus niet meer cafeïne dan de espresso die erin gaat. De melk verandert de smaak en body, maar voegt geen cafeïne toe. Bij een lungo trek je meer water door dezelfde hoeveelheid gemalen koffie, waardoor je net iets meer cafeïne binnenkrijgt dan bij een espresso.

Cafeïne in koffie versus thee en cola

Koffie heeft de naam de grootste cafeïnebron te zijn, maar dat klopt niet altijd als je puur naar hoeveelheden per glas of kopje kijkt.

 Een kop filterkoffie levert dus ruwweg twee keer zoveel cafeïne op als een kop zwarte thee, en meer dan het dubbele van een blikje cola. Groene thee bevat gemiddeld nog minder cafeïne dan zwarte thee.

Hoeveel cafeïne is veilig per dag?

De EFSA (European Food Safety Authority) hanteert 400 mg cafeïne per dag als veilige bovengrens voor gezonde volwassenen. Dat komt neer op ongeveer vier tot zes kopjes koffie per dag, afhankelijk van welke koffiesoort je drinkt en hoe groot je kopjes zijn.

Voor zwangere vrouwen ligt de grens lager: 200 mg per dag, wat neerkomt op ongeveer twee tot drie espresso's of iets meer dan twee koppen filterkoffie. Mensen die gevoelig zijn voor cafeïne merken vaak al bij lagere hoeveelheden effecten zoals een verhoogde hartslag of moeite met inslapen.

Wat bepaalt het cafeïnegehalte van jouw kopje?

Niet elk kopje koffie is gelijk, ook niet als je steeds dezelfde koffiesoort bestelt. Een paar factoren spelen een rol.

• De boon. Robusta bevat circa 2 tot 2,5% cafeïne, Arabica circa 1 tot 1,5%. Robusta levert dus ongeveer het dubbele op per gram gemalen koffie.
• De maling. Fijner gemalen koffie geeft meer contactoppervlak met water, wat de extractie versnelt en meer cafeïne vrijmaakt.
• De extractietijd. Hoe langer water met de koffie in contact is, hoe meer cafeïne wordt opgenomen. Filterkoffie trekt langer dan een espresso, wat het hogere cafeïnegehalte per kop verklaart.
• De hoeveelheid koffie. Meer gemalen koffie per kopje betekent logischerwijs meer cafeïne, onafhankelijk van de zettechniek.

Arabica versus Robusta: het verschil in cafeïne

Arabica en Robusta zijn de twee boontypen die je in de meeste blends terugvindt, vaak in combinatie. Arabica staat bekend om een zachtere, meer aromatische smaak met minder bitterheid, terwijl Robusta een vollere body en meer cafeïne meebrengt.

Bij Buscaglione worden Arabica- en Robustabonen per single origin afzonderlijk geroosterd, zodat elke boon zijn eigen smaakkarakter behoudt. Pas daarna worden ze gemelangeerd volgens de traditionele Italiaanse receptuur. Blends zoals Bar en Special Oro combineren Arabica met een aandeel Robusta, wat zorgt voor een rijke body en een stevige crema, terwijl Euro Bar en Barista Pro een lichter, meer fruitig profiel hebben met een ander aandeel Robusta.

Cafeïne en de manier van zetten

Naast de boon en de maling speelt ook de zetmethode een rol in hoeveel cafeïne in je kopje terechtkomt. 

 Een espressomachine werkt met hoge druk en een korte extractietijd, wat een geconcentreerd kopje oplevert met relatief weinig volume. Filterkoffie daarentegen gebruikt meer water en een langere trektijd, wat resulteert in een groter volume met meer cafeïne per kop, ondanks een minder geconcentreerde smaak. Een E.S.E. pod espresso machine werkt met een vaste dosering van 7 gram koffie per pod, waardoor de cafeïne-extractie per kopje voorspelbaar en consistent is.